
تحلیل تکنیکال چیست ؟
آگوست 2, 2024فارکس چیست ؟

فارکس (Forex) مخفف عبارت “Foreign Exchange” به معنای تبادل ارز خارجی است. این بازار بزرگترین و پرمعاملهترین بازار مالی در جهان است که در آن ارزهای مختلف کشورها معامله میشوند. هدف اصلی از معامله در فارکس، کسب سود از تفاوت قیمت خرید و فروش ارزهاست.
ویژگیهای بازار فارکس
- حجم بالا و نقدینگی زیاد: روزانه بیش از 6 تریلیون دلار در این بازار معامله میشود.
- فعالیت 24 ساعته: بازار فارکس به صورت 24 ساعته و پنج روز در هفته فعال است، زیرا بازارهای ارز در نقاط مختلف جهان در زمانهای مختلف باز هستند.
- اهرم مالی (Leverage): در فارکس، معاملهگران میتوانند با استفاده از اهرم مالی، سرمایه بیشتری نسبت به آنچه در اختیار دارند معامله کنند.
- بازار غیرمتمرکز: فارکس یک بازار غیرمتمرکز است و هیچ مرکز فیزیکی خاصی ندارد.
عوامل تأثیرگذار بر بازار فارکس
- نرخ بهره بانکهای مرکزی: تغییرات در نرخ بهره توسط بانکهای مرکزی میتواند تأثیر زیادی بر ارزش ارزها داشته باشد.
- وضعیت اقتصادی کشورها: شاخصهای اقتصادی مانند نرخ بیکاری، تولید ناخالص داخلی (GDP) و نرخ تورم تأثیر زیادی بر ارزش ارزها دارند.
- تحولات سیاسی: وقایع سیاسی مانند انتخابات، جنگها و تغییرات در سیاستهای دولتها میتوانند ارزش ارزها را تحت تأثیر قرار دهند.
شرکتکنندگان در بازار فارکس
- بانکها: بزرگترین شرکتکنندگان در بازار فارکس هستند و حجم زیادی از معاملات را انجام میدهند.
- شرکتهای تجاری: شرکتهایی که در سطح بینالمللی فعالیت میکنند برای مبادله ارزها به این بازار وارد میشوند.
- سرمایهگذاران فردی: معاملهگران خردهفروش (Retail traders) که به دنبال کسب سود از تغییرات قیمت ارزها هستند.
- صندوقهای پوشش ریسک (Hedge Funds): این صندوقها نیز به صورت فعال در بازار فارکس معامله میکنند.
روشهای معامله در فارکس
- تحلیل تکنیکال: بررسی نمودارها و الگوهای قیمت برای پیشبینی حرکت آینده ارزها.
- تحلیل بنیادی: بررسی عوامل اقتصادی، مالی و سیاسی که بر ارزش ارزها تأثیر میگذارند.
بازار فارکس به دلیل پتانسیل سوددهی بالا و همچنین ریسکهای قابل توجهی که دارد، نیاز به دانش و تجربه کافی دارد تا معاملهگران بتوانند به صورت موفقیتآمیز در آن فعالیت کنند.
تاریخچه شکلگیری انواع بازارهای مالی در جهان
بازارهای مالی به مرور زمان و در طول تاریخ تکامل یافتهاند و هر یک به نحوی در پاسخ به نیازهای اقتصادی و اجتماعی جامعه شکل گرفتهاند. در زیر به تاریخچه شکلگیری انواع بازارهای مالی و نحوه تحول آنها اشاره میشود:
1. بازارهای اولیه (معاملات کالا و تجارت)
- بازارهای باستانی: معاملات در زمانهای باستان به صورت مبادله کالا به کالا (بارتر) انجام میشد. اولین بازارهای مالی در مصر باستان، بابل و یونان وجود داشتند، جایی که کالاها و محصولات کشاورزی مبادله میشدند.
- بازارهای تجاری قرون وسطی: با ظهور شهرهای تجاری در اروپا مانند ونیز، آمستردام و لندن، بازارهای کالایی شکل گرفتند که در آنها محصولات مختلف، از جمله ادویه، پارچه و فلزات گرانبها معامله میشدند.
2. بازارهای سهام
- بورس آمستردام (1602): نخستین بازار سهام رسمی جهان در آمستردام هلند تأسیس شد. این بازار توسط کمپانی هند شرقی هلند برای تأمین مالی سفرهای دریایی و تجاری به شرق آسیا شکل گرفت.
- بورس نیویورک (1792): بورس نیویورک با امضای توافقنامه بوتوود (Buttonwood Agreement) توسط 24 کارگزار سهام در وال استریت تأسیس شد. این بازار به سرعت رشد کرد و به یکی از مهمترین بازارهای مالی جهان تبدیل شد.
3. بازارهای اوراق قرضه
- اوراق قرضه دولتی: نخستین اوراق قرضه دولتی توسط جمهوری جنووا در قرن 12 میلادی صادر شد. بعدها، کشورهایی مانند انگلستان و فرانسه نیز برای تأمین مالی جنگها و پروژههای عمرانی اقدام به انتشار اوراق قرضه کردند.
- اوراق قرضه شرکتی: با رشد شرکتهای تجاری و صنعتی در قرن 19، انتشار اوراق قرضه توسط شرکتها برای تأمین مالی پروژههای بزرگ متداول شد.
4. بازارهای کالا
- بازارهای آتی و اختیار معامله: نخستین بازار آتی در ژاپن و در قرن 18 میلادی برای معامله برنج تأسیس شد. بعدها، بازارهای آتی و اختیار معامله در شیکاگو و سایر نقاط جهان برای مدیریت ریسکهای قیمتی در محصولات کشاورزی و صنعتی توسعه یافتند.
5. بازارهای ارز (فارکس)
- برتون وودز و پس از آن: سیستم برتون وودز پس از جنگ جهانی دوم ایجاد شد که نرخ ارزها را به دلار آمریکا و طلا متصل میکرد. با فروپاشی این سیستم در سال 1971، بازارهای ارز به صورت شناور درآمدند و بازار فارکس مدرن شکل گرفت.
- رشد تکنولوژی و اینترنت: با پیشرفت تکنولوژی و ظهور اینترنت در دهه 1990، معاملات فارکس به صورت الکترونیکی انجام شد و امکان دسترسی به این بازار برای معاملهگران فردی نیز فراهم شد.
6. بازارهای جدید و نوآورانه
- بازارهای دیجیتال و ارزهای رمزنگاری شده: با ظهور بیتکوین در سال 2009، بازار ارزهای دیجیتال شکل گرفت. این بازار به سرعت رشد کرده و ارزهای دیجیتال متعددی به وجود آمدهاند.
- فینتک و تکنولوژیهای مالی: پیشرفتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات منجر به شکلگیری خدمات و محصولات جدید مالی مانند پلتفرمهای معاملاتی آنلاین، روباتهای مشاور مالی و بانکداری دیجیتال شده است.
بازارهای مالی در طول تاریخ به دلیل نیازهای اقتصادی و تحولات اجتماعی و تکنولوژیکی تکامل یافتهاند و همچنان در حال تغییر و پیشرفت هستند. این بازارها نقش اساسی در تخصیص منابع مالی و تسهیل جریان سرمایه در اقتصاد جهانی ایفا میکنند.
انواع معامله در بازارهای فارکس
بازار فارکس یکی از بزرگترین و پرمعاملهترین بازارهای مالی در جهان است که انواع مختلفی از معاملات در آن انجام میشود. در زیر به برخی از انواع معاملات رایج در بازار فارکس اشاره میکنیم:
1. معاملات اسپات (Spot Transactions)
معاملات اسپات به خرید و فروش فوری ارزها با قیمت جاری بازار گفته میشود. تسویه این معاملات معمولاً در طی دو روز کاری انجام میشود. این نوع معاملات سادهترین و رایجترین نوع معامله در بازار فارکس هستند.
2. معاملات آتی (Futures)
معاملات آتی به توافقهایی برای خرید یا فروش ارزها با قیمت مشخص در تاریخ معین در آینده گفته میشود. این قراردادها در بورسهای مشخص معامله میشوند و تحت نظارت مقررات دقیق قرار دارند. معاملات آتی برای مدیریت ریسک نوسانات ارزی و همچنین سفتهبازی استفاده میشوند.
3. معاملات فوروارد (Forwards)
معاملات فوروارد مشابه معاملات آتی هستند با این تفاوت که در بازار خارج از بورس (OTC) و بین دو طرف خاص توافق میشوند. این معاملات معمولاً بین شرکتها و بانکها برای پوشش ریسکهای ارزی انجام میشوند و جزئیات قرارداد میتواند بین طرفین توافق شود.
4. قراردادهای اختلاف (Contracts for Difference – CFD)
قراردادهای اختلاف به معاملهگران امکان میدهند تا بدون مالکیت واقعی ارزها، از تغییرات قیمت آنها سود کسب کنند. در این نوع معاملات، معاملهگر تنها تفاوت قیمت خرید و فروش را معامله میکند.
5. معاملات سوآپ (Swaps)
معاملات سوآپ شامل تبادل یک ارز با ارز دیگر در دو تاریخ مختلف (یک تاریخ نزدیک و یک تاریخ دور) میشوند. این معاملات برای مدیریت نقدینگی و پوشش ریسکهای ارزی بلندمدت استفاده میشوند.
6. معاملات آپشن (Options)
معاملات آپشن به خریدار حق (ولی نه الزام) خرید یا فروش ارزها با قیمت مشخص در تاریخ معین در آینده را میدهد. این نوع معاملات به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
- آپشن کال (Call Option): حق خرید ارز با قیمت مشخص.
- آپشن پوت (Put Option): حق فروش ارز با قیمت مشخص.
7. معاملات الگوریتمی (Algorithmic Trading)
معاملات الگوریتمی شامل استفاده از برنامههای کامپیوتری برای انجام معاملات بر اساس الگوریتمهای از پیش تعیینشده هستند. این نوع معاملات به دلیل سرعت و دقت بالا مورد توجه قرار گرفتهاند.
8. معاملات کپی تریدینگ (Copy Trading)
در این نوع معاملات، معاملهگران مبتدی میتوانند استراتژیها و معاملات معاملهگران حرفهای را کپی کنند. پلتفرمهای خاصی این امکان را فراهم میکنند که معاملهگران با تجربه را دنبال کرده و معاملات آنها را به صورت خودکار کپی کنند.
9. معاملات روزانه (Day Trading)
معاملهگران روزانه در طول یک روز کاری به خرید و فروش ارزها میپردازند و در پایان روز همه موقعیتهای خود را میبندند. هدف اصلی این نوع معاملات، کسب سود از نوسانات روزانه قیمتها است.
10. معاملات بلندمدت (Position Trading)
در معاملات بلندمدت، معاملهگران موقعیتهای خود را برای مدت طولانیتر (چند هفته تا چند ماه) باز نگه میدارند. این نوع معاملات بر اساس تحلیلهای بنیادی و تغییرات کلان اقتصادی انجام میشود.
هر یک از این نوع معاملات دارای مزایا و معایب خاص خود هستند و معاملهگران بسته به استراتژیها و اهداف خود میتوانند از آنها استفاده کنند. آشنایی با انواع مختلف معاملات در بازار فارکس میتواند به معاملهگران کمک کند تا بهترین روش را برای سرمایهگذاری و مدیریت ریسک انتخاب کنند.

در بازار فارکس چه چیزی معامله میشود؟
در بازار فارکس (Foreign Exchange Market یا Forex)، ارزهای مختلف کشورهای جهان معامله میشوند. هدف اصلی از این معاملات، کسب سود از تغییرات نرخ تبادل ارزها است. با این حال، در کنار ارزها، ابزارهای مالی دیگری نیز در این بازار معامله میشوند. در ادامه به موارد مختلفی که در بازار فارکس معامله میشوند، اشاره میکنیم:
1. جفت ارزها (Currency Pairs)
مهمترین و رایجترین نوع معامله در بازار فارکس، جفت ارزها هستند. در این معاملات، یک ارز در مقابل ارز دیگری معامله میشود. برخی از مهمترین جفت ارزها عبارتند از:
EUR/USD (یورو/دلار آمریکا): رایجترین جفت ارز که نشاندهنده نرخ تبادل یورو به دلار آمریکا است.
USD/JPY (دلار آمریکا/ین ژاپن): نشاندهنده نرخ تبادل دلار آمریکا به ین ژاپن.
GBP/USD (پوند بریتانیا/دلار آمریکا): نشاندهنده نرخ تبادل پوند بریتانیا به دلار آمریکا.
USD/CHF (دلار آمریکا/فرانک سوئیس): نشاندهنده نرخ تبادل دلار آمریکا به فرانک سوئیس.
USD/CAD (دلار آمریکا/دلار کانادا): نشاندهنده نرخ تبادل دلار آمریکا به دلار کانادا.
AUD/USD (دلار استرالیا/دلار آمریکا): نشاندهنده نرخ تبادل دلار استرالیا به دلار آمریکا.
2. فلزات گرانبها (Precious Metals)
در بازار فارکس، فلزات گرانبها مانند طلا و نقره نیز معامله میشوند. این معاملات معمولاً به صورت جفت ارزهایی مانند XAU/USD (طلا/دلار آمریکا) و XAG/USD (نقره/دلار آمریکا) انجام میشوند.
3. شاخصهای سهام (Stock Indices)
برخی از کارگزاران فارکس امکان معامله شاخصهای سهام بزرگ مانند S&P 500، Dow Jones و FTSE 100 را نیز فراهم میکنند. این معاملات به صورت قراردادهای CFD انجام میشوند.
4. کالاها (Commodities)
کالاهای مختلفی مانند نفت خام، گاز طبیعی، قهوه و شکر نیز در بازار فارکس به صورت قراردادهای CFD معامله میشوند.
5. اوراق قرضه (Bonds)
برخی کارگزاران فارکس امکان معامله اوراق قرضه دولتی و شرکتی را نیز فراهم میکنند.
6. ارزهای دیجیتال (Cryptocurrencies)
با رشد ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین (BTC)، اتریوم (ETH) و ریپل (XRP)، برخی از کارگزاران فارکس امکان معامله این ارزهای دیجیتال را نیز فراهم کردهاند.
7. معاملات آپشن (Options)
معاملات آپشن در بازار فارکس به معاملهگران امکان میدهد تا با خرید یا فروش قراردادهای آپشن، از نوسانات قیمت ارزها سود کسب کنند.
8. قراردادهای اختلاف (CFDs)
قراردادهای اختلاف (Contracts for Difference) به معاملهگران اجازه میدهند تا بدون مالکیت واقعی داراییهای مختلف، از تغییرات قیمت آنها سود ببرند. این قراردادها میتوانند شامل ارزها، شاخصها، کالاها و اوراق قرضه باشند.
9. معاملات سوآپ (Swaps)
معاملات سوآپ در بازار فارکس شامل تبادل ارزها بین دو طرف در دو تاریخ مختلف میشود. این نوع معاملات برای مدیریت نقدینگی و پوشش ریسکهای ارزی استفاده میشوند.
بازار فارکس به دلیل تنوع بالای ابزارهای مالی و امکان معامله انواع مختلف داراییها، یکی از بزرگترین و جذابترین بازارهای مالی برای معاملهگران و سرمایهگذاران به شمار میآید.
چه کسانی گردانندگان اصلی بازار فارکس هستند؟
بازار فارکس یکی از بزرگترین و پرمعاملهترین بازارهای مالی جهان است که توسط گروههای مختلفی از شرکتکنندگان کنترل و هدایت میشود. در ادامه به معرفی گردانندگان اصلی این بازار میپردازیم:
1. بانکهای مرکزی و دولتی
بانکهای مرکزی نقش بسیار مهمی در بازار فارکس ایفا میکنند. آنها از طریق سیاستهای پولی، نرخ بهره و مداخلات ارزی، بر ارزش ارزها و نرخهای تبادل تأثیر میگذارند. برخی از مهمترین بانکهای مرکزی عبارتند از:
- فدرال رزرو (Fed): بانک مرکزی ایالات متحده آمریکا
- بانک مرکزی اروپا (ECB): بانک مرکزی منطقه یورو
- بانک انگلستان (BoE): بانک مرکزی بریتانیا
- بانک ژاپن (BoJ): بانک مرکزی ژاپن
- بانک خلق چین (PBOC): بانک مرکزی چین
2. بانکهای تجاری و سرمایهگذاری
بانکهای تجاری و سرمایهگذاری بزرگترین معاملهگران در بازار فارکس هستند. این بانکها معاملات ارز را برای خود و مشتریانشان انجام میدهند. برخی از این بانکها عبارتند از:
- جیپی مورگان چیس (J.P. Morgan Chase)
- سیتیبانک (Citibank)
- اچاسبیسی (HSBC)
- بارکلیز (Barclays)
- گلدمن ساکس (Goldman Sachs)
3. شرکتهای چندملیتی
شرکتهای چندملیتی که در سطح جهانی فعالیت میکنند، نیاز به مبادله ارزها برای انجام تجارت بینالمللی دارند. این شرکتها معمولاً برای تأمین هزینهها، سرمایهگذاریها و پرداختهای خود به بازار فارکس وارد میشوند.
4. صندوقهای پوشش ریسک (Hedge Funds)
صندوقهای پوشش ریسک به صورت فعال در بازار فارکس معامله میکنند و از استراتژیهای پیچیده برای کسب سود از نوسانات قیمت ارزها استفاده میکنند. این صندوقها حجم بالایی از معاملات فارکس را به خود اختصاص میدهند.
5. کارگزاران و معاملهگران فردی
کارگزاران (Brokers) نقش واسطه بین معاملهگران فردی و بازار بینبانکی را ایفا میکنند. معاملهگران فردی (Retail Traders) نیز با استفاده از پلتفرمهای معاملاتی آنلاین به خرید و فروش ارزها میپردازند. با ظهور اینترنت و فناوریهای نوین، معاملهگران فردی به طور چشمگیری در بازار فارکس فعال شدهاند.
6. صندوقهای بازنشستگی و سرمایهگذاری
این صندوقها به منظور مدیریت داراییها و حفظ ارزش سرمایههایشان، به بازار فارکس وارد میشوند و معاملات ارزی انجام میدهند.
7. شرکتهای مدیریت سرمایه (Asset Management Firms)
این شرکتها سرمایههای مشتریان خود را مدیریت کرده و بخشی از سرمایهگذاریهایشان را در بازار فارکس انجام میدهند. این شرکتها نیز نقش مهمی در حجم معاملات بازار دارند.
8. دلالان ارز (Currency Speculators)
دلالان ارز، افرادی یا نهادهایی هستند که با هدف کسب سود از نوسانات قیمت ارزها در بازار فارکس معامله میکنند. این دسته از معاملهگران به طور فعال به خرید و فروش ارزها میپردازند و نقش قابل توجهی در ایجاد نقدینگی و نوسانات بازار دارند.
9. شرکتهای فناوری مالی (Fintech Companies)
با پیشرفت فناوری و ظهور شرکتهای فناوری مالی، ابزارها و پلتفرمهای جدیدی برای معاملات فارکس به وجود آمدهاند. این شرکتها با ارائه خدمات نوین مالی و پلتفرمهای معاملاتی آنلاین، به تسهیل و افزایش دسترسی به بازار فارکس کمک میکنند.
بازار فارکس با مشارکت گسترده و متنوع این شرکتکنندگان به یکی از بزرگترین و پیچیدهترین بازارهای مالی جهان تبدیل شده است. هر یک از این گروهها نقش خاصی در پویایی و عملکرد این بازار ایفا میکنند.
خلاصهای کلی درباره بازار فارکس
بازار فارکس (Forex یا FX) مخفف عبارت “Foreign Exchange” به معنای تبادل ارز خارجی است و به عنوان بزرگترین و پرمعاملهترین بازار مالی جهان شناخته میشود. در این بازار، ارزهای مختلف کشورهای جهان معامله میشوند. هدف اصلی از این معاملات، کسب سود از تغییرات نرخ تبادل ارزها است. در ادامه به ویژگیها، شرکتکنندگان و انواع معاملات در بازار فارکس پرداخته میشود.
ویژگیهای بازار فارکس
- حجم بالا و نقدینگی زیاد: روزانه بیش از 6 تریلیون دلار در این بازار معامله میشود که آن را به بزرگترین بازار مالی جهان تبدیل کرده است.
- فعالیت 24 ساعته: بازار فارکس به صورت 24 ساعته و پنج روز در هفته فعال است، زیرا بازارهای ارز در نقاط مختلف جهان در زمانهای مختلف باز هستند.
- بازار غیرمتمرکز: فارکس یک بازار غیرمتمرکز است و هیچ مرکز فیزیکی خاصی ندارد؛ معاملات از طریق شبکههای الکترونیکی بین شرکتکنندگان انجام میشود.
- اهرم مالی (Leverage): در فارکس، معاملهگران میتوانند با استفاده از اهرم مالی، سرمایه بیشتری نسبت به آنچه در اختیار دارند معامله کنند.
شرکتکنندگان اصلی در بازار فارکس
- بانکهای مرکزی و دولتی: با تأثیرگذاری بر نرخ بهره و سیاستهای پولی، نقش کلیدی در تعیین ارزش ارزها دارند.
- بانکهای تجاری و سرمایهگذاری: بزرگترین معاملهگران در بازار فارکس هستند و معاملات ارز را برای خود و مشتریانشان انجام میدهند.
- شرکتهای چندملیتی: برای انجام تجارت بینالمللی و مدیریت ریسکهای ارزی به بازار فارکس وارد میشوند.
- صندوقهای پوشش ریسک (Hedge Funds): به طور فعال در بازار فارکس معامله میکنند و از استراتژیهای پیچیده برای کسب سود استفاده میکنند.
- کارگزاران و معاملهگران فردی: با استفاده از پلتفرمهای معاملاتی آنلاین به خرید و فروش ارزها میپردازند.
- صندوقهای بازنشستگی و سرمایهگذاری: برای مدیریت داراییها و حفظ ارزش سرمایههایشان در بازار فارکس معامله میکنند.
انواع معاملات در بازار فارکس
- معاملات اسپات (Spot Transactions): خرید و فروش فوری ارزها با قیمت جاری بازار.
- معاملات آتی (Futures): توافق برای خرید یا فروش ارزها با قیمت مشخص در تاریخ معین در آینده.
- معاملات فوروارد (Forwards): مشابه معاملات آتی، اما در بازار خارج از بورس (OTC) و بین دو طرف خاص توافق میشوند.
- قراردادهای اختلاف (CFDs): معاملهگران بدون مالکیت واقعی ارزها، از تغییرات قیمت آنها سود کسب میکنند.
- معاملات سوآپ (Swaps): تبادل ارزها بین دو طرف در دو تاریخ مختلف.
- معاملات آپشن (Options): معاملهگران حق خرید یا فروش ارزها با قیمت مشخص در تاریخ معین در آینده را دارند.
عوامل تأثیرگذار بر بازار فارکس
- نرخ بهره بانکهای مرکزی: تغییرات در نرخ بهره میتواند تأثیر زیادی بر ارزش ارزها داشته باشد.
- وضعیت اقتصادی کشورها: شاخصهای اقتصادی مانند نرخ بیکاری، تولید ناخالص داخلی (GDP) و نرخ تورم بر ارزش ارزها تأثیر میگذارند.
- تحولات سیاسی: وقایع سیاسی مانند انتخابات، جنگها و تغییرات در سیاستهای دولتها میتوانند ارزش ارزها را تحت تأثیر قرار دهند.
نتیجهگیری
بازار فارکس به دلیل حجم بالای معاملات، نقدینگی زیاد و امکان معامله در 24 ساعت شبانهروز، یکی از جذابترین بازارهای مالی برای معاملهگران و سرمایهگذاران است. با این حال، نیاز به دانش و تجربه کافی دارد تا معاملهگران بتوانند به صورت موفقیتآمیز در آن فعالیت کنند.